Jakob S. Jónsson skrifar Birt 10 mar 2018 LISTIR & MENNING

Það er ekki á hverjum degi, sem sprettur fram íslenskt leikskáld, nær fullþroska og mótað, og skilar af sér sögu sem er heilsteypt, margræð, skrifuð af fjöri, innsæi og innlifun – en það er einmitt það, sem gerðist í Hannesarholti fyrir skemmstu. Leikhúslistakonur 50+ – þessi guðsþakkarverða viðbót í menningarlífi höfuðborgarinnar – hefur dregið fram úr höfundarskúffu Sellu Páls leikritið Kvennaráð þar sem finna má þrjú hlutverk, vel skrifuð, full af dramatík, þroska og þróun, sem eiga það bara skilið að koma fyrir áhorfendur.

Að sögn leikstjóra í kynningu á leiklestrinum í Hannesarholti fyrir skemmstu kom fram að upphaflega hafi ætlunin verið að skapa fullgilda leiksýningu, en að þær áætlanir hafi af óviðráðanlegum orsökum orðið að engu; en þá hafi verið brugðið á það ráð að leggja í leiklestur, svona til að áhorfendur og leikverkið yrðu ekki alveg af því stefnumóti, sem er svo nauðsynlegt báðum. Og það er þakkarvert, þótt eftir leiklesturinn sé alveg ljóst að þörfin fyrir að koma verki Sellu Páls í hefðbundið leiksýningarform sé ekki minna en aðkallandi. Það er nefnilega ekki á hverjum degi, sem sprettur fram íslensk leikskáldkona, sem hefur fram að færa góða og spennandi sögu, borna fram af vel sköpuðum og lífsreyndum karakterum.

Frú Þorgerður, leiklesin af Þórunni Magneu Magnúsdóttur, er að fara að breyta hlutum í húsi sínu og lífi. Hún er nýorðin ekkja og maður hennar Höskuldur var vel metinn í æðstu lögum samfélagsins, bankastjóri og ákaflega virtur félagi í Frímúrarareglunni. Dóttir þeirra hjóna, Birna, leiklesin af Guðrúnu Þórðardóttur, er ákaflega meðvituð um stöðu föður síns og breytingar móður hennar ógna að sjálfsögðu orðspori hans – að hennar mati. Það er vel búið í haginn fyrir átök milli þeirra mæðgna en móðirin á sér óvæntan bandamann, hina víetnömsku húshjálp Kim, sem á sér sögu, vilja og baráttuanda, sem fleytir sögunni á óvæntar slóðir. Hlutverk Kim er leiklesið af Lien Thúy Thi Ngo, og það verður að segjast alveg eins og er, að það er fengur að fólki úr öðrum menningarheimum á íslenskt leiksvið – einkum þegar hlutverkið er skrifað jafn vel og hér hjá Sellu Páls, og jafn vel flutt og Lien Thúy Thi Ngo gerir.

Leiklestur er skemmtilegt form og á sín lögmál og listrænu áherslur. Það mætti vel vera oftar boðið upp á leiklestra í atvinnuleikhúsum okkar sem og hjá frjálsu leikhópunum. Það er því einkar ánægjulegt að Leikhúslistakonur 50+ hafa lagt verðskuldaða rækt við leiklesturinn og svo virðist sem áhorfendur / áheyrendur bregðist vel við; það hefur oftar en ekki þurft að efna til aukalestra vegna aðsóknar og segir það sitt um þorsta listunnenda í leiksögur í vönduðum flutningi.

Leiklestur krefst mikils af flytjendum þegar kemur að meðferð hins talaða máls, það þarf ekki að fara í neinar grafgötur með það. Og hér bregst það ekki, að úrvalsleikkonur eins og Þórunn Magnea Magnúsdóttir og Guðrún Þórðardóttir kunna til verka. Þær miðla með blæbrigðum raddar, hljómfalli, tímasetningu og þögnum karakterum sínum og glæða sögu þeirra, lífsviðhorf og átök því lífi sem þarf til að skila sögunni – og sem fyrr segir njóta þær góðs stuðnings hinnar framandi raddar – sem er í bókstaflegri merkingu framandi, sögð fram með öðruvísi hreim og öðruvísi áherslum, og miðlar einmitt þannig því að enginn er eyland, við erum öll öðrum háð og eins gott að hreinlega viðurkenna þaningum fjölgi, og ða stvennt al ekki upplji spennu gteranna til rinnalaða mestra vegna aðsð.

Raddir þessara þriggja kvenna taka vel utanum alla þá möguleika sem gefast í leiktexta Sellu Páls – og þeir eru ekki fáir. Sella miðlar sögu sem er í eðli sínu flókin, yfirfull af tilfinningum, forsögu og leit karakteranna til úrlausna á óvæntum uppákomum – rétt eins og við á í því sem innan leikhússins einatt er kallað “the well made play” – hið vel gerða leikrit, þar sem lesa má jafnmikið í línurnar og milli þeirra. Sellu Páls tekst ákaflega vel að gæða söguna bæði húmor og spennu, endirinn var óvæntur og leiðin að honum var vörðuð atriðum sem gáfu færi á góðum húmor. Og það vantaði hvorki húmor né spennu í leiklesturinn hjá þeim Þórunni Magneu, Guðrúnu og Lien Thúy Thi Ngo. Svo má nefna það að sagan endar á óvæntum klæk þegar frú Þorgerður fer í ferðalag – en hvert þeirri för er heitið skal ekki uppljóstrað hér né heldur hver stendur uppi sem sigurvegari í leikslok!

Það er eiginlega bara tvennt í stöðunni: að bregða sér í Hannesarholt í von um að aukasýningum fjölgi, og vona að eitthvert leikhúsanna taki Kvennaráð Sellu Páls upp á sína arma og komi á fjalirnar fullskapaðri sýningu. Það væri svo sannarlega þess virði!

Leikhúslistakonur 50+ í Hannesarholti: Kvennaráð

Höfundur: Sella Páls

Leikstjórn: Sveinn Einarsson

Lesarar: Þórunn Magnea Magnúsdóttir, Guðrún Þórðardóttir, Lien Thúy Thi Ngo.

MERKI: GUÐRÚN ÞÓRÐARDÓTTIR • HANNESARHOLT • LEIKHÚSLISTAKONUR 50+ • LIEN THÚY THI NGO • SELLA PÁLS • SVEINN EINARSSON • ÞÓRUNN MAGNEA MAGNÚSDÓTTIR

Jakob S. Jónsson

Höfundur er leiklistarfræðingur

Ráðabruggið 

Ljósir lokkar